Hidung Berair: Punca, Cara Melegakan dan Bila Perlu Jumpa Doktor

Hidung berair ialah keadaan apabila lendir mengalir dari hidung secara berterusan atau kerap. Ramai orang mengalaminya ketika selesema, apabila terdedah kepada habuk atau jerebu, atau apabila cuaca sejuk. Artikel ini menerangkan punca yang biasa, cara melegakannya di rumah dan bila perlu berjumpa doktor ENT.

Apakah punca hidung berair?

• Selesema atau flu: disebabkan virus, biasanya sembuh dalam 7 hingga 10 hari.
• Alahan atau resdung (rinitis alahan): dicetuskan oleh habuk, hama, bulu haiwan atau serbuk. Gejalanya sering termasuk bersin berulang dan hidung atau mata gatal. Lihat rinitis alahan.
• Jerebu dan udara kering atau sejuk: boleh merengsakan lapisan hidung. Lihat jerebu dan sinus.
• Sinusitis: lendir tebal berwarna kuning atau hijau, sakit di sekitar pipi atau dahi, dan hidung tersumbat.
• Kulat dan hama di dalam rumah: spora kulat dan sisa hama boleh mencetuskan alahan. Bersihkan kawasan lembap dan cuci tilam serta bantal dengan kerap.
• Ubat semburan dekongestan: jika digunakan lebih tiga hari berturut-turut, hidung boleh menjadi lebih tersumbat dan berair semula.

Hidung berair: selesema, alahan atau sinus?

• Selesema: bermula secara tiba-tiba, dengan sakit tekak, batuk atau demam ringan, dan biasanya bertambah baik dalam seminggu.
• Alahan: bersin berulang, hidung dan mata gatal, dan gejala berulang apabila terdedah kepada pencetus yang sama.
• Sinusitis: gejala lebih dari 10 hari, sakit wajah atau tekanan di dahi dan pipi, serta lendir yang tebal dan berbau.

Cara melegakan hidung berair di rumah

• Minum air yang cukup supaya lendir lebih cair.
• Gunakan semburan salin atau bilas hidung untuk membersihkan lendir.
• Tiup hidung dengan lembut, satu lubang pada satu masa, dan gunakan tisu yang lembut.
• Elakkan pencetus seperti asap rokok, habuk dan jerebu. Tutup pintu dan tingkap ketika jerebu tebal.
• Gunakan humidifier atau mandi air panas untuk melembutkan lendir.
• Cuci sarung bantal dan tilam dengan kerap, dan gunakan sarung anti-hama jika perlu.
• Ubat antihistamin atau semburan kortikosteroid hidung boleh digunakan mengikut arahan farmasi atau doktor.
• Jangan gunakan semburan dekongestan lebih tiga hari berturut-turut.

Adakah ulat keluar dari hidung?

Tidak. Dakwaan bahawa rawatan dengan daun pandan, limau atau bahan lain boleh mengeluarkan ulat dari hidung tidak disokong oleh bukti. Apa yang kelihatan ialah lendir atau kotoran biasa. Cuba rawatan yang tidak diketahui kesannya boleh menyebabkan luka atau jangkitan, jadi dapatkan nasihat doktor sebelum mencubanya.

Bila perlu berjumpa doktor ENT?

Dapatkan pemeriksaan jika:

• Hidung berair berlarutan lebih 10 hari atau kerap berulang.
• Cecair berwarna hijau atau kuning tebal, atau bercampur darah.
• Sakit wajah, dahi atau pipi, atau bengkak di sekitar mata.
• Hidung berair di satu sebelah sahaja dan tidak berhenti.
• Kehilangan atau perubahan deria bau.
• Demam tinggi, sesak nafas atau bunyi nafas yang kuat.
• Kanak-kanak yang kerap berair hidung, sukar bernafas atau sukar menyusu.

Pemeriksaan dan rawatan oleh doktor ENT

Doktor ENT boleh memeriksa hidung dan sinus menggunakan endoskop kecil, dan jika perlu menjalankan ujian alahan. Rawatan bergantung pada punca dan boleh termasuk semburan kortikosteroid hidung, antihistamin, ubat jangka pendek untuk jangkitan, atau pembedahan jika terdapat polip atau septum yang bengkok. Untuk maklumat kesihatan rasmi, lihat Kementerian Kesihatan Malaysia.

Soalan lazim tentang hidung berair

Adakah hidung berair itu berjangkit?

Selesema yang menyebabkan hidung berair boleh berjangkit melalui titisan dari batuk atau bersin, serta sentuhan. Alahan tidak berjangkit.

Berapa lama hidung berair akan sembuh?

Selesema biasanya sembuh dalam 7 hingga 10 hari. Alahan boleh berlarutan selagi anda terdedah kepada pencetusnya.

Adakah hidung berair boleh menyebabkan sakit kepala?

Boleh, terutamanya jika sinus tersumbat. Jika sakit kepala berterusan, disertai demam tinggi atau sakit di sekitar mata, dapatkan pemeriksaan.

Diterbitkan: 2 November 2026. Artikel ini hanya untuk maklumat umum dan tidak menggantikan nasihat doktor yang telah memeriksa anda.